Arsada irtifak hakkı ve kamulaştırma şerhi nasıl kontrol edilir?
Tapu kaydının "irtifak hakları", "şerhler" ve "beyanlar" bölümlerine bakılır. Kamulaştırma kararı alınan taşınmazın kaydına idarenin bildirimiyle beyan düşülür; enerji ya da boru hattı için kurulan irtifak hakları da tapuda yazar. Kayıt örneğini tapu müdürlüğünden ya da e-Devlet üzerinden alabilirsiniz.
Ayrıntılar
- Tapu kayıt örneği alın ve irtifak, şerh, beyan ve rehin bölümlerini satır satır okuyun.
- Parselin üstünden ya da yakınından enerji iletim hattı, doğalgaz ya da petrol boru hattı geçiyorsa hat lehine irtifak hakkı kurulmuş olabilir; hat altında yapılaşma kısıtlanabilir.
- İdare kamulaştırma kararı alınca bunu tapu müdürlüğüne bildirir ve taşınmazın kaydına beyan düşülür. Altı ay içinde bedel tespiti ve tescil davası açıldığı belgelenmezse bu beyan silinir.
- İmar planında yol, yeşil alan, okul gibi kamu kullanımına ayrılmış parseller ileride kamulaştırılabilir; imar planındaki kullanım kararını kontrol edin.
- Haritada görülen hat ya da yol bilgisi yalnız ön kontroldür; kesin bilgi tapu kaydı ve ilgili kurumun yazısıdır.
Örnek
Arsanın tapu kaydında "… lehine irtifak hakkı" yazıyorsa hat güzergâhında bina yapılamayabilir. Beyanlar bölümünde kamulaştırma beyanı varsa idarenin süreci ve bedel tespiti bilgisi istenmeden alım yapılmamalıdır.
Dayanak
- 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m.7 (kamulaştırma kararının tapuya bildirimi ve altı aylık süre).
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu irtifak hakları hükümleri.
Sık sorulanlar
Kamulaştırma beyanı olan arsa satılabilir mi?
Beyan devri kendiliğinden engellemeyebilir, ancak taşınmaz kamulaştırma sürecindedir. Bu durumda alıcı riski bilerek hareket etmeli ve idareden bilgi almalıdır.
Enerji hattının irtifak hakkı bedeli ödenir mi?
İrtifak hakkı genellikle kamulaştırma yoluyla ve bedeli ödenerek kurulur. Bedelin ödenip ödenmediği ve sınırları ilgili kurumdan öğrenilir.
İlgili araç ve belgeler
Bu sayfa genel bilgi verir, hukuki ya da mali danışmanlık değildir. Kendi durumunuz için bir avukata ya da mali müşavire danışın. Kaynak göstermek için: Emlivo, “Arsada irtifak hakkı ve kamulaştırma şerhi nasıl kontrol edilir?”, 19 Ekim 2026, https://www.emlivo.com/rehber/arsada-irtifak-ve-kamulastirma-kontrolu